[banchamthichet]

Khi đi mua mainboard, chúng ta không thể bỏ qua bước đánh giá chipset. Nói chung các bo mạch phổ biến hiện nay sử dụng bộ chipset gồm chipset cầu nam và chipset cầu bắc, sức mạnh của mainboard được quyết định chủ yếu ở chipset cầu bắc và trên báo giá mainboard của các công ty máy tính cũng thường ghi ngắn gọn tên của chipset cầu bắc (VD Intel 945G) thay cho ghi đủ bộ (VD Intel 945G/ICH7).
Hiện nay (9/2007) có hai loại chipset rất phổ biến được nhiều nhà sản xuất bo mạch áp dụng trong các sản phẩm tầm trung của họ là Intel 945Gz và 945G. Nếu ta để ý trên các bản báo giá bo mạch Đông Nam Á sẽ thấy hai bo mạch khác nhau sử dụng hai bộ chipset này hầu hết có thành phần tính năng giống y nhau nhưng giá của chúng có sự chênh lệch? vậy đâu là nguyên nhân sâu xa của sự khác biệt này?
Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cùng vào website của nhà sản xuất chipset Intel để tìm hiểu tính năng của hai bộ chipset này. Kêt quả mô tả ở bảng dưới đây


945Gz
FSB 800/533MHz
Bộ nhớ cực đại 2GB
Bus RAM 533/400MHz DDR2
VGA tích hợp GMA 950
VGA mở rộng không có

945G
FSB 1066/800/533MHz
Bộ nhớ cực đại 4GB
Bus RAM 667/533/400MHz DDR2
VGA tích hợp GMA 950
VGA mở rộng PCI Express 16x



Từ đó ta thấy:
1. Các mainboard sử dụng chipset Intel 945Gz chỉ có bus hệ thống tối đa 800MHz, nếu các bạn thấy các bo mạch sử dụng chipset này mà nhà sản xuất công bố nó có thể chạy được các CPU bus 1066MHz thì sẽ có hai khả năng:
- Nhà sản xuất sử dụng một công nghệ để ép FSB của CPU từ 1066MHz xuống 800MHz, tức khi đó CPU chỉ chạy bus thực là 800MHz. Trường hợp này là phổ biến.
- Nhà sản xuất ép xung chipset lên 1066MHz(*), tuy nhiên việc làm này không đảm bảo một hiệu năng và sự an toàn lâu dài với một hệ thống hoạt động liên tục 8h/ngày. Truờng hợp này có ít nhà sản xuất áp dụng.
Vậy về FSB ta thấy nếu sử dụng mainboard chipset 945Gz thì chỉ nên sử dụng các CPU bus 800MHz.
2. Kiến trúc chipset 945Gz cho phép chạy tối đa 2GB RAM, 945G cho phép tới 4GB. Tuy nhiên các nhà sản xuất có sử dụng hết khả năng 4GB hay không thì không rõ tùy trường hợp cụ thể.
Cũng trên bảng trên ta thấy các mainboard sử dụng chipset 945Gz hoạt động với RAM bus tối đa 533MHz, với 945G là 667MHz. Trường hợp cắm RAM bus 667 vào mainboard chipset 945Gz mà hệ thống hoạt động thì nó chỉ chạy bus RAM 533Mhz.
Trên bảng trên đề cập tới DDR2 400MHz, loại này không thấy trên các báo giá ở Việt Nam.
3. Cả hai chipset trên đều tích hợp VGA Intel GMA 950, tức là các mainboard sử dụng chúng đều có cạc màn hình onboard GMA 950.
Cũng có thể các bạn sẽ đặt câu hỏi vậy GMA950 chia sẻ bao nhiêu MB từ bộ nhớ hệ thống? đây cũng là một điều nhiều người thường thắc mắc. Người viết xin đề cập tới trong một bài khác.
4. Kiến trúc chipset 945Gz không có khe PCI Express 16x cho cạc màn hình mở rộng, còn 945G thì có.
Tuy nhiên, nhiều nhà sản xuất đã bằng công nghệ riêng của họ chế tạo thêm được một khe tương thích chuẩn giao tiếp PCI Express 16x cho các bo mạch sử dụng chipset 945Gz (**)nên ta thấy trên thị trường nhiều bo mạch dùng chipset này vẫn thấy có khe PCI Express 16x, nhưng có một lưu ý vô cùng quan trọng là nó chỉ chạy tốc độ thực 4x trên khe này.
Có nghĩa là nếu bạn có một VGA cạc PCI Express 16x đem cắm vào khe này thì hoặc nó không chạy nếu bản thân VGA đó không hỗ trợ lùi 4x (thường gặp là các cạc với GPU ATI X300 và X550), nếu nó chạy thì băng thông chỉ đạt 4x.
Với bo mạch dùng chipset 945G, sẽ luôn có khe PCI Express 16x thật sự.
Kết luận:
Nếu bạn sử dụng máy với CPU bus 800/533MHz và không có yêu cầu nâng cấp lớn về bộ nhớ và cạc đồ họa mở rộng sau này thì nên sử dụng các bo mạch intel 945Gz để tiết kiệm chi phí(***). Nếu không bạn nên sử dụng loại có chipset 945G.
Cùng trong họ Intel 945 còn có các chipset 945PL, 945P, 945GC, 945GT với các công năng và mục tiêu khác nhau, các bạn có thể tham khảo tai website intel.com
Chú thích:
(*) Người viết chưa testlab trực tiếp trên bo mạch loại đó nên chưa khẳng định rõ trong trường hợp này nhà sản xuất thực sự ép xung được chipset hay chỉ thực hiện phép “bắc cầu” qua một thành phần trung gian đứng giữa chipset cầu bắc và CPU để chipset nhận diện được CPU bus 1066MHz trong khi bus thực hoạt động có thể không đạt 1066MHz nên có thể cách dùng từ “ép xung” không phản ánh đúng bản chất vấn đề. Đề nghị anh em cùng cho ý kiến thảo luận.
(**) Nhà sản xuất chế thêm một khe PCI Express 16x như thế thì tuyến bus dữ liệu sẽ lấy từ đâu? nếu từ chipset cầu nam thì ảnh hưởng của nó tới độ an toàn của chipset cầu nam là thế nào khi tất cả các thành phần cầu nam phụ trách đều hoạt động ở mức tối đa? đề nghị anh em cho ý kiến thảo luận
(***) thị trường linh kiện máy tính ở VN vốn không ổn định, rất có thể khi khan hiếm thì loại được coi là thấp hơn lại có giá cao hơn.

[TNTANH]

đang có cái main này GIGABYTE 945GZM-S2, chip 945GZ, để tí nữa rảnh cắm thử coi nó có chạy 16x ko?

[scorpione]

ty bro, máy mình xài 945Gz hèn chi hnọ bùn bùn, rút cái card PCI-E 16x của máy khác qua cắm vào xài thử, máy k thèm chạy ~.~ cứ tưởng nó bị điên, đang định đi BH ^^"

[Astrea7574]

một bài viết hay để anh em tham khảo

[hoapub]

cái này thì rõ rồi,Lão GZ này hình như rất kén VGA đấy,nhưng không phải là nhà SX chế khe PCI này đâu nhé, mà nó hỗ trợ hạn chế thôi

[Non-Ocer]

èo , ai nói GZ ko chạy được VGA rời ? cơ mồm khỏe thế ! chẳng qua là nó chỉ chạy được 1 số card < có ghi trong cái user guide á > , moi móc nó ra xem rồi tìm card mà mua ! chứ add vớ vĩn nó ko nhận là fải

[lebao]

Originally Posted by banchamthichet

sức mạnh của mainboard được quyết định chủ yếu ở chipset cầu bắc

Cái này là sai cơ bản. Cả 2 chipset đều quan trọng như nhau, thậm chí chíp cầu nam giao tiếp với nhiều thiết bị hơn cả cầu bắc nhé

[01km]

Originally Posted by Non-Ocer

èo , ai nói GZ ko chạy được VGA rời ? cơ mồm khỏe thế ! chẳng qua là nó chỉ chạy được 1 số card < có ghi trong cái user guide á > , moi móc nó ra xem rồi tìm card mà mua ! chứ add vớ vĩn nó ko nhận là fải

Chạy được mà bandwith = 4x thì cũng như không:">

[bachl0ngvjet]

Bài viết hay quá, em đang thắc mắc mà đọc cái thông hết luôn. Biết là bài này từ lâu rồi !. Các bác cho em hỏi em lắp 2 thanh ram : 1 thanh Bus 667, 1 thanh bus 400 thì có làm sao không ?