PN - “Vì không tham gia đủ 15 ngày công tác xã hội nên không được nhà trường xét tốt nghiệp!”, nhiều sinh viên năm cuối Trường ĐH Bách khoa TP.HCM bức xúc phản ánh.
Vào tháng 7/2009, Trường Đại học (ĐH) Bách khoa TP.HCM ban hành quy định thực hiện chương trình công tác xã hội (CTXH) cho sinh viên (SV) hệ chính quy từ khóa tuyển sinh 2007. Theo đó,
trường yêu cầu SV phải tích lũy ít nhất 15 ngày CTXH trong suốt khóa học bốn năm thì mới được xét tốt nghiệp. Đây là một đòi hỏi rất cần thiết, rất mới (đối với các trường ĐH Việt Nam) và rất có ý nghĩa, phù hợp với thời kỳ giáo dục ĐH Việt Nam đang hội nhập với giáo dục ĐH thế giới. Yêu cầu này giúp giáo dục cho SV về ý thức trách nhiệm đối với xã hội, đồng thời cũng là cách để SV tích lũy những kỹ năng mềm như sự năng động, hoạt bát; khả năng tổ chức công việc, làm việc nhóm… rất cần thiết cho công việc sau khi ra trường.
Nhưng thay vì giúp SV hiểu ý nghĩa và tự nguyện tham gia vào các CTXH thì nhà trường lại
“cưỡng bức” SV bằng một quyết định hành chính. Cụ thể, dù SV tham gia CTXH do các tổ chức trong hay ngoài trường tổ chức đều chịu sự kiểm tra giám sát rất chặt chẽ. Nếu SV tham gia vào những hoạt động do Đoàn Thanh niên hoặc Hội SV của trường tổ chức thì phải thông qua Phòng Công tác chính trị của trường xem xét trước. Để chứng minh mình có tham gia các đợt CTXH, SV phải được các tổ chức này đánh giá, xác nhận, đóng dấu. Nếu tham gia các hoạt động ngoài trường thì phải có hình ảnh, bản báo cáo công việc có xác nhận - đóng dấu của các đơn vị mà SV tham gia. Đầu mỗi năm học (tháng Chín), ban cán sự lớp phải thống kê số liệu SV tham gia CTXH và các chứng cứ chứng minh rồi gửi báo cáo về các khoa. Sau đó, các khoa sẽ phối hợp với Đoàn Thanh niên, Hội SV lập ra nhóm kiểm tra chéo để kiểm tra lại báo cáo của các lớp. Nếu phát hiện có hành vi gian dối, SV sẽ bị “chấm điểm” rèn luyện kém trong năm học và bị xử lý kỷ luật tạm dừng một học kỳ ở học kỳ tiếp theo.
Khi hiểu được ý nghĩa của công tác xã hội, SV sẽ tham gia
tích cực hơn - Ảnh: Phùng Huy
Đến đầu năm học thứ tư, những SV chưa hoàn thành chương trình CTXH theo tiến độ quy định (ít nhất 12 ngày) sẽ bị Phòng Công tác chính trị của trường cảnh báo. Nếu đến cuối khóa mà vẫn chưa hoàn thành số ngày CTXH (ít nhất 15 ngày), SV sẽ bị liệt vào diện “chưa hoàn thành thủ tục tốt nghiệp”.
Chưa hết, người ta còn đưa ra các đánh giá việc tham gia CTXH của SV một cách rất máy móc, kiểu: SV tham gia hiến máu được quy đổi thành một ngày CTXH tình nguyện
/*nửa ngày chứ không phải một*/,
SV tham gia chiến dịch Mùa hè xanh trong suốt một tháng được tính bằng 10 ngày CTXH tình nguyện; một ngày CTXH chỉ được tính là một ngày khi thực hiện trên 5g, từ 5g trở xuống chỉ được tính nửa ngày…
CTXH luôn được đặt trên tinh thần tự nguyện và phải xuất phát từ trái tim, tấm lòng. Một khi SV không nhận ra được trách nhiệm của mình đối với cộng đồng, không hiểu hết ý nghĩa của CTXH thì họ sẽ tham gia một cách đối phó. Điều này đã thể hiện rất rõ khi không ít SV tham gia CTXH chỉ để đủ điều kiện tốt nghiệp. Một cán bộ cấp khoa của Trường ĐH Bách khoa thừa nhận: “Bây giờ, hễ kêu gọi SV tham gia vào hoạt động nào đó thì câu đầu tiên các em hỏi là có được tính vào ngày CTXH không?”. V.T. - SV khoa Cơ khí - cho biết: “Hiện nay, không ít bạn tham gia Mùa hè xanh, Mùa hè tình nguyện, hay Tiếp sức mùa thi chỉ vì 15 ngày CTXH”.
Trong khi đó, một du học sinh tại Nhật Bản cho biết, ở các trường ĐH tại Nhật, chuyện SV tham gia CTXH phục vụ cộng đồng là rất tự nhiên, tự nguyện và hoàn toàn không vì lợi ích bản thân. PGS-TS Nguyễn Kim Hồng - Hiệu phó Trường ĐH Sư phạm TP.HCM cho hay: “SV các trường ĐH Mỹ rất coi trọng CTXH vì ngoài là tiêu chí đánh giá SV (có lưu trong hồ sơ khi SV tốt nghiệp) thì SV hiểu rằng tham gia CTXH để mình hòa nhập tốt hơn với cộng đồng, dễ thành công hơn khi đi làm và vì thế cũng sẽ được các tổ chức, doanh nghiệp ưu tiên tuyển dụng nhiều hơn. Nhưng, CTXH phải dựa trên sự tự nguyện hoàn toàn”.
Tìm hiểu tại các trường ĐH tại TP.HCM, chúng tôi được biết các trường đều động viên, khuyến khích SV tham gia CTXH, xem đó là một tiêu chí đánh giá việc rèn luyện của SV, chứ không xem là “điều kiện” để xét tốt nghiệp. Ông Huỳnh Công Ba - Trưởng phòng Công tác chính trị - SV, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, nói: “Phải giúp SV thấy được ý nghĩa và sự cần thiết phải tham gia vào những hoạt động vì cộng đồng, đồng thời cũng là cách để hoàn thiện mình. Khi đã hiểu ra vấn đề, SV sẽ tự nguyện tham gia, thậm chí là tự tạo ra “sân chơi” cho mình hoặc nhóm mình”.
Tuy nhiên, khi nói về vấn đề này, ông Võ Tấn Thông - Trưởng phòng Công tác chính trị Trường ĐH Bách khoa - lại cho rằng: “Hiện 15 ngày CTXH là quy định chứ không là tự nguyện nữa. Việc thực hiện quy định về số ngày CTXH của SV trường cũng giống như việc thực thi đội mũ bảo hiểm, ban đầu phải “bắt buộc” rồi sau đó người dân mới có thói quen tự nguyện”.
So sánh trên thật khập khiễng và thể hiện sự bất lực trong công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho SV!
PS: ai học mới biết làm CTXH ở BK nó mất ý nghĩa, rườm rà, nhiêu khê và ức chế cỡ nào. Trước khi làm, trong khi làm, sau khi làm đều không tha
